|
FATURA
DÜZENLENMESİ
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230'uncu
maddesinin 5'inci fıkrasında;
"Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye
numarası; (Malın alıcıya teslim edilmek üzere
satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı
hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı
tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde
alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için
sevk irsaliyesi düzenlenmesi ve taşıtta
bulundurulması şarttır.)
Malın, bir mükellefin birden çok iş yerleri ile
şubeleri arasında taşındığı veya satılmak üzere
bir komisyoncu veya diğer bir aracıya
gönderildiği hallerde de, malın gönderen
tarafından sevk irsaliyesine bağlanması
gereklidir. Bu bentte yazılı irsaliyeler
hakkında fiyat ve bedel ile ilgili bilgiler
hariç olmak üzere, bu madde hükmü ile 231. madde
hükmü uygulanır. İrsaliyelerde malın nereye ve
kime gönderildiği ayrıca belirtilir.”
Yine VUK 231. maddesinin 5'inci fıkrasında
ise,"Fatura malın teslimi veya hizmetin
yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün
içinde düzenlenir. Bu süre içinde düzenlenmeyen
faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır."
Öte yandan, 173 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliğinin C/a bölümünde açıklandığı
üzere, alıcıların kimler olacağı ve ne miktarda
mal alacakları belli olmayan ve alıcılara
işyerlerinde teslim edilmek üzere satıcı
tarafından kendi nakil vasıtası ile mal
gönderilmesi halinde nakil vasıtasına yüklenen
tüm mallar için tek bir sevk irsaliyesi
düzenlenmesi ve düzenlenen sevk irsaliyesinin
müşterinin adı ve adresi bölümüne "Muhtelif
Müşteriler" ibaresi ile nakil vasıtasının plaka
numarası ve sürücünün veya araçta bulunan satışa
yetkili kimsenin adının yazılması mümkündür. Bu
tür sevk irsaliyesi ile alıcılara gönderilen ve
alıcının talep ettiği miktarda teslim edilen
malların faturaları malın teslimi anında
düzenlenecek ve bu faturalara sevk irsaliyesinin
numarası kayıt edilecektir. Ayrıca, her satış
için sevk irsaliyesi düzenlenmeyecek, ancak
faturaya işyerinde teslim edildiğine ilişkin
şerh verilecektir.
Bu şekilde düzenlenmiş sevk irsaliyesi ile sevk
edilen mallar için yedi günlük süre
beklenilmeksizin faturanın malın teslimi anında
düzenlenmesi zorunludur.
Diğer taraftan, faturanın malın teslimi anında
düzenlenmesi şartıyla önceden tek bir sevk
irsaliyesi düzenlenebilmesi imkanı tanınan
mükelleflerin, faturayı anında düzenlemeyip daha
sonra yedi günlük süre içinde düzenlemek
istemeleri halinde belirtilen kolaylıktan
yaralanmaları mümkün bulunmamaktadır. Bu
takdirde genel esaslara göre malın sevki anında
her alıcı için ayrı birer sevk irsaliyesi
düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, satılan emtiaya ait faturaların
merkezde bilgisayarla düzenleniyor olması
şartıyla, satışı yapılan malların teslimi anında
fatura düzenlenmesi yerine, her bir alıcı için
malın teslimi anında yeni bir sevk irsaliyesi
düzenlenmesi, bu irsaliye üzerine "Muhtelif
Müşteriler" ibareli düzenlenen sevk
irsaliyesinin tarih, seri ve sıra numarasının
yazılması suretiyle, belge düzeni temin
edildikten sonra teslim edilen mallara ilişkin
faturanın merkezde bilgisayar aracılığı ile
azami yedi gün içinde düzenlenmesi mümkündür.
Birden fazla sevk irsaliyesinin tek bir faturada
gösterilmesi durumunda, her bir sevk
irsaliyesinin tanzim tarihi ile sevk tarihine
ayrı ayrı yer verilmesi gerekmektedir.
SMMM ÖNDER ÖZSOY
ozsoy_1973@hotmail.com |
