Kurumlar vergisinde tevkifat oranları

   Kurumlar Vergisi Yasası'nın 15 ve 30'uncu maddeleri "vergi kesintisi" ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Buna göre;

* Tam mükellefiyet esasında vergi kesintisi konuları Kurumlar Vergisi Yasası'nın 15'inci,

* Dar mükellefiyette vergi kesintisi ise Kurumlar Vergisi Yasası'nın 30'uncu maddesinde, konuları itibariyle tadadi olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

Her iki maddede kesinti oranı yüzde 15 olarak belirlenmiş olup, Bakanlar Kurulu tarafından kesinti oranlarının gelir unsurları veya faaliyet konuları itibariyle ayrı ayrı sıfıra kadar indirilmesi veya her iki yasa maddesinde ayrı ayrı belirtildiği üzere artırılması mümkündür.

Diğer yandan Kurumlar Vergisi Yasası'nın 15 ve 30'uncu maddeleri uyarınca Bakanlar Kurulu'na tanınan yetkinin kullanımına kadar Gelir Vergisi Yasası'nın 94'üncü maddesi uyarınca belirlenmiş olan oranlar geçerli bulunmaktadır. Bir başka anlatımla Kurumlar Vergisi Yasası'nın geçici birinci maddesi gereği olarak bu kanunla tanınan yetkiler çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından yeni kararlar alınıncaya kadar Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında vergi oranlarına ve diğer hususlara ilişkin olarak, Bakanlar Kurulu kararlarında yer alan düzenlemeler, yeni Kurumlar Vergisi Yasası'nda belirlenen sınırlar aşılmamak suretiyle geçerli olacaktır.

Konuya ilişkin olarak yeni Kurumlar Vergisi Yasası ile ilgili olarak (1) sayılı sirkülerde de ifade edildiği üzere 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeni yapılan düzenlemeler yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Ancak söz konusu yasanın 21.06.2006 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanması nedeniyle yeni Bakanlar Kurulu kararı oluşturuluncaya kadar daha önce belirlenen 10.12.2003 ve 2003/6575 ile 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu kararları ile duyurulan oranlar esas alınmak suretiyle vergi kesintileri yapılacaktır.

Bu bağlamda taahhüt konusu yıllara yaygın inşaat ve onarma işleri ile iştigal eden kurumlara bu işleri nedeniyle yapılan ödemeler, 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca yüzde 5 oranında vergi kesintisine tabi tutulacaktır.

Uygulamada yeni Kurumlar Vergisi Yasası'nın Resmi Gazete'de yayımından sonra özellikle yerel yönetimler tarafından yapılan ödemeler açısından duraksama konusu haline dönüşen tevkifat oranına açıklık getirilmiş olmaktadır.

Ayrıca, dar yükümlü kurumların serbest meslek kazançları yeni Kurumlar Vergisi Yasası'nın 30'uncu maddesinin 1/b bendine göre yüzde 15 oranında kesintiye tabi olup, Bakanlar Kurulu bu kesinti oranını bir katına kadar artırmaya yetkili bulunmaktadır. Dar yükümlü kurumların örneğin petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlar dışındaki serbest meslek kazançları 2003/6575 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca yüzde 22 oranında vergi kesintisine tabi tutulmaktadır. Ancak, bu oran yeni Kurumlar Vergisi Yasası'nın 30'uncu maddesinde belirlenen yasal sınırın altında kaldığından 21.06.2006 tarihinden sonra yapılacak bu tür ödemelerden yüzde 22 oranında vergi kesintisi yapılacaktır.

Gerçekte gerek gelir ve gerekse kurumlar vergisi yasalarında yapılan değişiklikler sonucunda söz konusu vergilerin oranları düşürülmüş bulunmaktadır. Bu değişim sonucunda kesinti suretiyle alınan vergi oranlarında da belli bir indirimin yapılması kaçınılmaz olmaktadır.

Kurum kazançları ile ilgili olduğu halde yeni Kurumlar Vergisi Yasası yürürlüğe girene kadar Gelir Vergisi Yasası bünyesinde yer alan vergi kesintisine ait hükümler Kurumlar Vergisi Yasası bünyesine alınmak suretiyle bu yasanın içsel bütünlüğünün sağlanması amaçlanmıştır.

Ayrıca dar yükümlü kurumların Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden yapılacak olan kesinti ve kesintiye tabi işlemler söz konusu yasanın 30'uncu maddesinde belirlenmiştir. Bu madde hükmü kapsamında kurumlar vergisi kesintisi, dar yükümlü kurumların Türkiye'de iş yeri veya daimi temsilci vasıtasıyla elde etmediği kazanç ve iratlara ait bulunmaktadır.

Kurumların yapmakta olduğu ödemelerden kesinti suretiyle alakonan vergiler muhtasar beyanname ile ilgili vergi dairesine bildirilecek ve süresi içersinde ödenecektir.

Veysi Seviğ

Dünya Online