10 YILDA 227.4 MİLYAR DOLAR TİCARET AÇIĞI

Türkiye, Gümrük Birliği'ne (GB) üye olduktan sonra 1996-2005 yılları arasındaki 10 yıllık dönemde toplam 227.4 milyar dolar ticaret açığı verdi.Türkiye ile AB ülkeleri arasındaki ticaret açığı da 89.8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Türkiye, Gümrük Birliği'ne (GB) üye olduktan sonra 1996-2005 yılları arasındaki 10 yıllık dönemde toplam 227.4 milyar dolar ticaret açığı verdi. Aynı dönemde Türkiye ile AB ülkeleri arasındaki ticaret açığı da 89.8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, AK Parti Balıkesir Milletvekili
Turhan Çömez'in yazılı soru önergesine verdiği cevapta, Türkiye'nin
dış ticaret açığının yıllar itibariyle değişkenlik gösterdiğini ve
dalgalı bir seyir izlediğini bildirdi. Dış ticaret açığındaki artışın GB'nin etkilerinden çok, izlenen makroekonomik politikalar, döviz kuru, dış faktörler gibi unsurlarla da ilişkilendirilmesi gerektiğine dikkati çeken Tüzmen, şunları kaydetti:

''Nitekim GB'nin sonucunda, yerli sanayimiz AB'den kaynaklanan
rekabet nedeniyle kalite alt yapısını geliştirmiştir. Son yıllarda
ihracatımızda kaydedilen yüksek oranlı artış hızının üretim
kapasitemizin gelişmesiyle büyük oranda ilintili olduğu
düşünülmektedir.

Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı ile uygulamaya ilişkin usul ve
esasları ortaya konulmuş olan Türkiye-AB Gümrük Birliği, ülkemiz ile
AB arasında son derece gelişmiş bir ekonomik ve ticari entegrasyona
işaret etmektedir. Türkiye ve AB'nin GB kapsamında işbirliği yapmakta
mutabık kaldıkları hususlar, ekonomik hayatın çok geniş bir bölümüne
yayılmıştır.

Bu çerçevede ülkemizin dış ticaret rejimi tamamen gözden
geçirilmiş ve gerek prensip gerekse uygulamalar itibariyle AB ile
paralel bir yapı tesis edilmiştir. Bu dönüşüm reel dış ticaret
hareketleri üzerinde de etkisini göstermiştir. Türkiye, GB ile bir
taraftan AB pazarına üçüncü ülkelere nazaran daha avantajlı giriş
imkanı sağlarken, diğer taraftan kendi pazarını AB ve diğer üçüncü
ülkelerin rekabetine açmıştır. Genellikle, dış ticaret açığı ile GB arasında paralellik kurulmakta ise de GB sürecinde Türkiye'nin OECD ortalaması bir büyüme performansına sahip olduğu ve bu çerçevede AB'den ve üçüncü ülkelerden ucuz yatırım ile ara malı ithalatının hızlandığı görülmektedir.''

ON YILLIK DÖNEMİN RAKAMLARI

Devlet Bakanı Tüzmen, GB'yi takip eden on yıllık dönemde
(1996-2005), Türkiye'nin 227.4 milyar dolar ticaret açığı verdiğini
bildirerek, söz konusu açığın 89.8 milyar dolarının AB ülkeleri ile
gerçekleştiğini ifade etti. Tüzmen, 137.6 milyar dolarlık açığın ise üçüncü ülkelere karşı verildiğini belirterek, ''AB ülkelerinin toplam ticaret hacmimizdeki payının yaklaşık yüzde 50 olduğu göz önüne alındığında, AB ülkelerine yapılan ihracatın ithalatı karşılama oranının, üçüncü ülkelere yapılan ihracatın ithalatı karşılama oranından yüksek olduğu görülmektedir'' dedi.

AB'den yapılan ithalatta, yatırım mallarının payının değişmediğini
kaydeden Tüzmen, ara mallarının ithalat içindeki payının ise
gerilediğini bildirdi. Kürşad Tüzmen, GB sonrası, üçüncü ülkelerden yapılan ara malı ithalatının, AB'den yapılan ara malların ithalatından daha hızlı arttığına dikkati çekti. Tüzmen, ''Bu durumun ortaya çıkmasında,
üçüncü ülkelere karşı uygulanan koruma oranlarının düşmesi ve üretici
ihracatçılarımızı desteklemek için uygulanan dahilde işleme rejimi
kapsamında gümrük vergisi muafiyeti sağlanmasının etkisi olmuştur''
dedi.

Devlet Bakanı Tüzmen, şöyle devam etti:

''GB sonrasında ithalatımızın, ihracatımızdan daha hızlı arttığı
gözlenmekle birlikte, ithalatımızdaki artışın iç ve dış makro ekonomik
gelişmelere bağlı bir seyir izlediği, özellikle ekonominin daraldığı
dönemlerde ithalatımızda buna paralel düşüşlerin yaşandığı, ekonomik
büyümenin canlandığı dönemlerde ise ithalatımızda paralel gelişmelerin
ortaya çıktığı görülmektedir.

Bu durum, Türkiye'nin ithalatının üretim ve ihracata dönük ara ve
yatırım mallarından oluşmasının bir sonucudur. GB, Türkiye'nin bir
ticaret ortağı olarak artan rolünün güçlendirilmesine katkıda bulunan
önemli bir unsur olmuştur. Türk dış ticaretindeki serbestleşme
sürecine yeni bir ivme kazandıran GB, Türkiye'nin dünyanın önemli bir
kısmına karşı ticari anlamda açılma sürecini hızlandırmıştır.''
M.Yenigün